Το Πέρασμα του Μακελάρη

Το «Πέρασμα του Μακελάρη» είναι ένα μυθιστόρημα για την ομώνυμη, φανταστική πόλη της αμερικάνικης Δύσης, μεταξύ 1870-1890, όπου κυνηγοί βουβαλιών σταθμεύουν για να οργανώσουν ομάδες εξόρμησης: ένας-δύο κυνηγοί, ένας-δύο γδάρτες και ένας υπεύθυνος τροφοδοσίας. Την εποχή του «πυρετού» του χρυσού συντελείται και ο «πυρετός» του κυνηγιού, με εξαφάνιση ειδών της άγριας φύσης. Κάθε ομάδα εξολόθρευε 2.000 έως 5.000 ζώα σε κάθε εξόρμηση. Την ίδια εποχή ο Θορό και ο Έμερσον, οι κορυφαίοι Αμερικανοί στοχαστές, επισήμαιναν τον κίνδυνο της αποξένωσης του ανθρώπου από τη φύση, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό.

Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα από τον συγγραφέα του «Στόουνερ» για το κυνήγι του εύκολου πλουτισμού και την αλόγιστη καταστροφή της φύσης που τελικά στρέφονται ενάντια στον άνθρωπο. Το κεντρικό πρόσωπο, ο Άντριους, απόφοιτος του Χάρβαρντ, που αποφασίζει να γνωρίσει τη χώρα του εκτός του πανεπιστημίου, είναι η τυπική περίπτωση ενός αντι-Στόουνερ. Πλαισιώνεται από μια νεαρή πόρνη, τη Φρανσίν, δύο κυνηγούς που θα αποτελέσουν την κυνηγητική ομάδα και έναν μεταπράτη. 

Το μυθιστόρημα είναι ολιγοπρόσωπο, με διεισδυτική περιγραφή των χαρακτήρων, όπως άλλωστε γνωρίζουμε από τα άλλα έργα του Γουίλιαμς τον «Στόουνερ» και τον «Αύγουστο», και με καταπληκτικές περιγραφές του φυσικού πλούτου της Αμερικής.

Έγραψαν για το βιβλίο: 

 Το μυθιστόρημα της Άγριας Δύσης, που άνοιξε δρόμο, πιστεύω, έστω και αν άργησαν κάπως να το καταλάβουν οι κριτικοί και οι ομότεχνοί του. Το Πέρασμα του Μακελάρη προηγείται του Στόουνερ που με συνάρπασε. Στιβαρή, υπομονετική περιγραφή του έξω κόσμου που καλείται να μας οδηγήσει στην αυτογνωσία. Η μεταφράστρια εδώ βρίσκεται αντιμέτωπη με μιαν αφήγηση εξαιρετικά δύσκολη, που αξιώνεται να «μετακενώσει» με απίστευτα γλαφυρή πειστικότητα στα ελληνικά. Εκτός από την απόλαυση του κειμένου, θα της χρωστάω και τόσες άγνωστες λέξεις που μαθαίνω.

Μάρω Δούκα

Αν έπρεπε να κρατήσουμε ένα από τα τέσσερα πολύτιμα μυθιστορήματα που έγραψε ο Τζον Έντουαρντ Γουίλιαμς κατά τη διάρκεια της ζωής του, αυτό αναμφίβολα θα ήταν το Πέρασμα του Μακελάρη. Γραμμένο πριν από τον Στόουνερ και προορισμένο να ξεπεράσει το είδος στο οποίο πολλοί έσπευσαν να το κατατάξουν –εν προκειμένω το γουέστερν–, είναι εκείνο το έργο που αποτυπώνει όλο το φάσμα της ανθρώπινης αγωνίας και δραστηριότητας, από την ανάγκη για επικράτηση και κυριαρχία έως την αναζήτηση του εαυτού και του υπερβατικού.

Τίνα Μανδηλαρά, LIFO

Ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα από έναν σπουδαίο πεζογράφο. [...] Βρισκόμαστε στο 1873. Ο νεαρός Γουίλιαμ Άντριους εγκαταλείπει τις σπουδές του στο Χάρβαρντ και αναχωρεί για την Άγρια Δύση. Είναι η εποχή που κάποιος μπορούσε να κάνει περιουσία από τα δέρματα των άγριων βουβαλιών, τα οποία χρησιμοποιούσαν για να φτιάχνουν ρούχα σαν αυτά που βλέπουμε να φορούν οι άνδρες στα κινηματογραφικά γουέστερν. Όμως ο Άντριους δεν πήρε την απόφαση για να πλουτίσει, αλλά για λόγους υπαρξιακούς.

Αναστάσης Βιστωνίτης, Το Βήμα

Οι ήρωες του Γουίλιαμς στο Πέρασμα του Μακελάρη, όπως και στα άλλα δύο μυθιστορήματά του, είναι κάθε άλλο από τέλειοι και ιδανικοί. […] Ο Γουίλιαμς με έναν αριστοτεχνικό τρόπο στήνει ένα πλαίσιο όπου όλες οι ανθρώπινες ατέλειες φαντάζουν φυσιολογικές – αλλά όχι συγχωρητέες. Με αυτό το δεδομένο και τα τρία μυθιστορήματα του Γουίλιαμς στήνουν, το καθένα με τον δικό του τρόπο και στο δικό του πλαίσιο, έναν χάρτη της ανθρώπινης ύπαρξης απαλλαγμένο από ωραιοποιήσεις και ιδεαλισμούς, αλλά χωρίς την ανάγκη οποιασδήποτε υπερβολής ή γιγαντισμού.

Βασίλειος Δρόλιας, Βιβλιοδρόμιο, Τα Νέα 

Πέντε χρόνια πριν τον αριστουργηματικό Στόουνερ και δώδεκα πριν τον βραβευμένο με National Book Award Αύγουστο ο σπουδαίος Αμερικανός πεζογράφος Τζον Γουίλιαμς –ο οποίος, χάρη στην εξαιρετική δουλειά των εκδόσεων Gutenberg, έγινε πρόσφατα γνωστός και στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό– γράφει Το Πέρασμα του Μακελάρη. Μια ιστορία σκληρή, ωμή, απαράμιλλης, παρ’ όλα αυτά, ομορφιάς, όπου ο κύριος πρωταγωνιστής μοιάζει να είναι ο θάνατος και η οποία χαρακτηρίστηκε ως γουέστερν, ενώ είναι σαφές ότι ξεπερνά και αφήνει πίσω το συγκεκριμένο είδος. [...] Ο Γουίλιαμς, άξιος απόγονος του Μέλβιλ, ανοίγει τον δρόμο για έναν άλλο σπουδαίο Αμερικανό: τον Κόρμακ ΜακΚάρθι.

Ευγενία Μπογιάνου, Η Αυγή

Γραμμένο πέντε χρόνια πριν από τον Στόουνερ, το Πέρασμα του Μακελάρη φαίνεται πως είναι για την αμερικανική λογοτεχνία το ενδιάμεσο βήμα από τον Μέλβιλ στον Κόρμακ ΜακΚάρθι. Το πρώτο και το καλύτερο αντι-γουέστερν που έχει γραφτεί είναι πράγματι ένα βιβλίο που δεν αφηγείται απλώς ένα κομμάτι της αμερικανικής ιστορίας, αλλά βάζει σε σκέψη και ενδοσκόπηση τον αναγνώστη με διαχρονικά υπαρξιακά ερωτήματα.

Κυριακή Μπεϊόγλου, Νησίδες, Εφημερίδα των Συντακτών

Το μυθιστόρημα είναι καθηλωτικό από την πρώτη κιόλας στιγμή και παραμένει έτσι μέχρι το τέλος. [...] Ο συγγραφέας, που εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο πριν τριάντα περίπου χρόνια, μας μεταφέρει στις εσχατιές της Άγριας Δύσης. Εκεί, ένα παλικάρι μεγαλωμένο στο αστικό περιβάλλον της Βοστώνης, επιθυμεί να δοκιμάσει τις δικές του εσχατιές, να δει ως πού μπορεί να φτάσουν οι αντοχές του, να ψάξει, κοντολογίς, τις κρυμμένες του δυνατότητες. Είναι ένα μοτίβο που επανέρχεται στα βιβλία του Γουίλιαμς (τα οποία δεν είναι και πολλά, τέσσερα στο σύνολό τους): η αναζήτηση του έσω εαυτού – με την προϋπόθεση πάντα ότι μπορεί κανείς να τον αναγνωρίσει.

Άρης Σφακιανάκης, Athens Voice

Το μυθιστόρημα έχει τα χαρακτηριστικά του γουέστερν. Πόλη στο πουθενά της Αμερικής, άντρες ζόρικοι, λιγομίλητοι, σαλούν, άλογα, καραμπίνες, η αναμονή για το πέρασμα του σιδηρόδρομου, τα βουβάλια… Όλο αυτό όμως είναι το σκηνικό, η αφορμή, για να πει ο Γουίλιαμς τη μεγάλη ιστορία, αυτήν της ύπαρξης, της ανυπαρξίας, της καταστροφής και της εξύψωσης του εαυτού, της βίας που αλλάζει τα πάντα. Οι ήρωες θα αλλάξουν απότομα, θα αλλάξουν για πάντα. Η βία του άγριου τοπίου, των καιρικών συνθηκών, της αγοράς που δίνει αξία στα βουβαλοτόμαρα, των καταδικασμένων παθών και των μάταιων ελπίδων. Ο Γουίλιαμς συνθέτει σπάνιας ομορφιάς και δύναμης ψυχογραφήματα, ενώ απεικονίζει εντυπωσιακά την αδυσώπητη φύση. Μοναδικό αντίστοιχο του ταρκοφσκικού Στάλκερ με μια πιο γήινη, τραχιά ματιά.

Αλέξανδρος Στεργιόπουλος, Το Περιοδικό

Βιβλίο αυτογνωσίας, ταξίδι στην Άγρια φύση, αγώνας για την επιβίωση, αλλά και χτίσιμο μιας χώρας. Αυτά τα στοιχεία συνθέτουν αυτό το εκπληκτικό μυθιστόρημα. Το Πέρασμα του Μακελάρη, είναι ένα μυθιστόρημα που σε συνταράζει και προσφέρει σελίδες υψηλής λογοτεχνικής ποιότητας, που ενδεχομένως θα σοκάρουν με τη βιαιότητά τους. [...] Ο Γουίλιαμς επισημαίνει εμφατικά ότι πίσω από τα κλισέ του γουέστερν υπάρχει πολλή και συχνά αναιτιολόγητη βία, τρόμος και έντονος υποδόριος φόβος που θυμίζει την Καρδιά του Σκότους του Κόνραντ. Εκεί που ο Κόρμακ Μακάρθι γοητεύεται από την υπέρμετρη βία στον Ματωμένο Μεσημβρινό, ο Γουίλιαμς απεικονίζει έναν ρεαλισμό γυμνό χωρίς περιττά στοιχεία.

Άγης Αθανασιάδης, Librofilo

Ο Γουίλιαμς παραδίδει ένα εντυπωσιακό μυθιστόρημα, στο οποίο η αναγνωστική δυσκολία συμπορεύεται με το ταξίδι των ηρώων αλλά και την εν γένει τραχύτητα του τοπίου, καθιστώντας έτσι ιδιαιτέρως βιωματική την εμπειρία της ανάγνωσης, που ως αίσθηση, και κατά αναλογία πάντα, μου θύμισε το Κιβώτιο του Αλεξάνδρου. Ο Γουίλιαμς αποδεικνύεται ‒και εδώ‒ ικανότατος ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής, των φόβων και των ελπίδων, αλλά και της ματαιότητας της ύπαρξης. Η μετάφραση της Αθηνάς Δημητριάδου στέκει, όπως πάντα άλλωστε, στο ύψος της περίστασης.

Γιάννης Καλογερόπουλος, No14Me